Spray, roll-on i sztyft. Łączy je to, że każdy z tych dezodorantów zostawia po sobie inny rodzaj odpadu i właśnie od opakowania zależy prawidłowa segregacja.
Najwięcej pomyłek pojawia się wtedy, gdy w ręku zostaje pusty „dezodorant”, ale nie wiadomo, czy to jeszcze plastik, już metal, czy odpad problemowy. Prawidłowa segregacja pojemników po dezodorantach zależy przede wszystkim od formy opakowania i tego, czy opakowanie jest całkowicie opróżnione. To ważne, bo aerozol pod ciśnieniem traktuje się inaczej niż plastikową kulkę z roll-onu czy sztyft z mechanizmem. W tekście wyjaśniono, gdzie wyrzucać pojemniki po dezodorantach, kiedy wystarczy żółty pojemnik, a kiedy trzeba jechać do PSZOK. Do tego dochodzą wyjątki: szkło, resztki produktu i opakowania wielomateriałowe.
Gdzie wyrzucać pojemniki po dezodorantach? Zasada jest prosta, ale nie jedna dla wszystkich
Pusty pojemnik po dezodorancie nigdy nie trafia automatycznie do jednego kosza tylko dlatego, że „to kosmetyk”. W polskim systemie segregacji liczy się materiał opakowania oraz stan odpadu. Zgodnie z zasadami selektywnej zbiórki obowiązującymi w całym kraju od 1 lipca 2017 roku, odpady opakowaniowe najczęściej trafiają do frakcji metale i tworzywa sztuczne, czyli do żółtego pojemnika.
W praktyce wygląda to tak:
- aerozol w metalowej puszce – do żółtego pojemnika, jeśli jest całkowicie pusty,
- roll-on w plastikowym opakowaniu – do żółtego pojemnika, po opróżnieniu,
- sztyft w plastiku – do żółtego pojemnika,
- opakowanie szklane – zwykle do pojemnika na szkło, ale tylko jeśli da się oddzielić plastikowe elementy,
- nieopróżniony aerozol – do PSZOK jako odpad problemowy.
Pojemnik po dezodorancie opróżniony segreguje się jak opakowanie. Pojemnik z resztką produktu lub gazu pod ciśnieniem przestaje być zwykłym odpadem opakowaniowym.
Dezodorant w sprayu: metalowa puszka po aerozolu trafia do żółtego pojemnika tylko wtedy, gdy jest pusta
To najczęstszy przypadek i zarazem źródło największej liczby błędów. Dezodoranty w sprayu marek takich jak Nivea, Rexona czy Adidas są zwykle sprzedawane w stalowych albo aluminiowych puszkach ciśnieniowych. Taki pojemnik po całkowitym zużyciu zawartości wrzuca się do frakcji metale i tworzywa sztuczne.
Nie wolno przebijać ani zgniatać pojemnika po aerozolu na siłę. Nawet jeśli wydaje się pusty, w środku może pozostać resztkowe ciśnienie. To nie jest przesadna ostrożność: na opakowaniach aerozolowych obowiązują oznaczenia wynikające z przepisów CLP i wymagań dla opakowań ciśnieniowych, a producenci regularnie umieszczają komunikat „chronić przed temperaturą powyżej 50°C”.
Po czym poznać, że aerozol jest naprawdę pusty?
Jeśli po naciśnięciu dyszy nie wylatuje ani produkt, ani gaz, a pojemnik jest wyraźnie lżejszy, można uznać go za opróżniony. Nie trzeba go myć. Wystarczy, że nie zawiera już użytkowej ilości produktu.
Jeżeli puszka syczy, pryska albo w środku nadal „chlupie”, nie jest to zwykłe opakowanie odpadowe. Taki odpad warto oddać do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. PSZOK-i prowadzą gminy, między innymi Warszawa, Kraków i Wrocław, i właśnie tam przyjmowane są odpady kłopotliwe, których nie powinno się wrzucać do zwykłych pojemników.
Roll-on i sztyft po dezodorancie: plastik dominuje, ale liczą się też dodatki
W dezodorantach typu roll-on i stick najczęściej dominuje tworzywo sztuczne. Dotyczy to choćby opakowań Garnier Mineral, Dove czy Old Spice. Takie opakowania po opróżnieniu wrzuca się do żółtego pojemnika.
Nie trzeba rozkładać plastikowego dezodorantu na części pierwsze, jeśli elementów nie da się łatwo oddzielić ręcznie. System segregacji nie wymaga rozbiórki mechanizmu sztyftu ani wyjmowania kulki z roll-onu. Jeśli jednak nakrętka, pompka albo osłona schodzą bez użycia narzędzi, można je zostawić razem z całością w tej samej frakcji, bo nadal jest to odpad opakowaniowy z tworzywa.
Co z resztkami kosmetyku w środku?
Mała ilość pozostałości nie przekreśla segregacji. Opakowanie po kosmetyku nie musi być sterylnie czyste. Wystarczy je opróżnić w takim stopniu, w jakim zwykle opróżnia się opakowanie po zużyciu.
Jeśli jednak w środku została duża ilość masy, na przykład pół sztyftu albo pełny roll-on przeterminowany po kilku miesiącach od otwarcia, taki odpad traci charakter „pustego opakowania”. Wtedy najbezpieczniej potraktować zawartość jako odpad zmieszany, a samo opakowanie — po możliwości opróżnienia — skierować do odpowiedniej frakcji.
Porównanie: który pojemnik po dezodorancie do jakiego kosza?
Najprościej podjąć decyzję po spojrzeniu na typ opakowania i to, czy jest ono opróżnione. Poniższa tabela porządkuje najczęstsze sytuacje.
| Typ opakowania | Główny materiał | Stan odpadu | Gdzie wyrzucić |
|---|---|---|---|
| Spray / aerozol | stal lub aluminium | całkowicie pusty | żółty pojemnik |
| Spray / aerozol | stal lub aluminium | z resztką gazu lub produktu | PSZOK |
| Roll-on | głównie plastik | opróżniony | żółty pojemnik |
| Sztyft | głównie plastik | opróżniony | żółty pojemnik |
| Flakon szklany | szkło | po oddzieleniu plastiku/metalu | zielony pojemnik |
Czego nie robić z opakowaniem po dezodorancie
Przy kosmetykach działa kilka prostych zasad, których lepiej nie łamać. Najgorszy błąd to wrzucanie nieopróżnionego aerozolu do odpadów zmieszanych albo do pieca domowego. To stwarza realne ryzyko podczas transportu i przetwarzania odpadów.
- Nie przebijać puszki nożem, gwoździem ani śrubokrętem.
- Nie wrzucać pełnego lub prawie pełnego aerozolu do żółtego pojemnika.
- Nie przelewać resztek kosmetyku do kanalizacji.
- Nie wrzucać szklanego opakowania z metalową pompką w całości do szkła, jeśli elementy da się rozdzielić.
Instalacje komunalne są przygotowane na odpady opakowaniowe, a nie na domowe eksperymenty z pojemnikiem pod ciśnieniem. Aerozol rozszczelniony ręcznie to po prostu niepotrzebne ryzyko.
Kiedy pojemnik po dezodorancie trzeba oddać do PSZOK
PSZOK nie jest rozwiązaniem „na wszelki wypadek”, ale w kilku sytuacjach jest właściwym miejscem. Każdy pojemnik po dezodorancie, który nadal zawiera gaz pod ciśnieniem albo sporą ilość substancji, powinien trafić do PSZOK.
Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy kosmetyk:
- jest uszkodzony i nieszczelny,
- jest przeterminowany, ale prawie pełny,
- został źle dobrany i nie był używany,
- ma oznaczenia łatwopalności i nadal zawiera produkt.
W wielu gminach zasady przyjmowania takich odpadów są opisane na stronach urzędu miasta lub spółek komunalnych. W Warszawie informacje publikuje MPO, w Krakowie robi to MPO Kraków, a w Poznaniu system obsługuje między innymi Związek Międzygminny GOAP w materiałach archiwalnych i miejskich. Zasada pozostaje ta sama: odpad problemowy nie trafia do zwykłego pojemnika.
Czy trzeba myć pojemniki po dezodorantach przed wyrzuceniem?
Nie. Opakowań po kosmetykach nie trzeba myć, jeśli są opróżnione. To ważne, bo wiele osób psuje segregację właśnie przez nadmierne „dopieszczanie” odpadu albo marnowanie wody.
Wyjątek praktyczny to sytuacja, gdy opakowanie jest bardzo zabrudzone z zewnątrz i brudzi inne odpady. Wtedy warto je przetrzeć papierem lub zużyć resztę produktu do końca. Nie chodzi o idealną czystość, tylko o to, by odpad nadawał się do dalszego sortowania.
W przypadku szkła sprawa wygląda podobnie. Jeśli flakon po kosmetyku jest szklany, nie trzeba go myć detergentem. Trzeba natomiast zdjąć te elementy, które łatwo odchodzą i należą do innej frakcji, na przykład plastikową nasadkę czy metalowy aplikator.
Najczęstsze pytania
Czy dezodorant w sprayu zawsze wrzuca się do metali i tworzyw sztucznych?
Nie zawsze. Do żółtego pojemnika trafia tylko pusty aerozol. Jeśli pojemnik nadal zawiera gaz lub kosmetyk, powinien zostać oddany do PSZOK.
Gdzie wyrzucić kulkę z roll-onu po dezodorancie?
Jeśli kulka jest częścią opakowania i nie była demontowana, cały roll-on można wrzucić do żółtego pojemnika po opróżnieniu. Nie ma obowiązku rozbierania takiego opakowania na drobne elementy.
Czy pojemnik po dezodorancie można zgnieść przed wyrzuceniem?
Plastikowy sztyft lub roll-on można lekko zgnieść, jeśli jest pusty. Aerozolu nie powinno się zgniatać na siłę, bo puszka może nadal pozostawać pod ciśnieniem.
Gdzie wyrzucić pełny, przeterminowany dezodorant?
Pełny albo prawie pełny dezodorant, szczególnie w sprayu, należy oddać do PSZOK. Nie jest to zwykłe puste opakowanie, więc wrzucenie go do żółtego lub czarnego pojemnika byłoby błędem.
Czy opakowanie po dezodorancie trzeba umyć przed segregacją?
Nie, mycie nie jest wymagane. Wystarczy, że opakowanie jest opróżnione na tyle, na ile da się je normalnie zużyć.