Wymiana silikonu w kabinie prysznicowej – jak uniknąć przecieków i pleśni?

Silikon w kabinie prysznicowej zwykle nie psuje się od razu, tylko stopniowo: najpierw ciemne kropki w narożnikach, potem odspojenie od brodzika, a po kilku miesiącach woda zaczyna wsiąkać pod obudowę. Samo położenie nowej warstwy na starą nic nie daje. Nowy silikon nie przywiera do starego, więc cała robota rozstrzyga się na etapie czyszczenia i suszenia fugi. Sama aplikacja to dosłownie 15 minut. Reszta to przygotowanie i cierpliwość przy schnięciu.

Dlaczego silikon przestaje trzymać

Przyczyn jest zwykle kilka naraz. Silikon kładziony na wilgotną lub zatłuszczoną powierzchnię (resztki żelu, mydła, kamienia) nie łapie przyczepności i po pół roku odchodzi wzdłuż krawędzi. Drugi częsty powód to użycie silikonu uniwersalnego zamiast sanitarnego. Uniwersalny nie ma dodatków grzybobójczych i w ciągłej wilgoci szybko ciemnieje.

Trzecia sprawa to ruch. Brodzik akrylowy i wanna uginają się pod ciężarem człowieka, a silikon położony na pustym brodziku jest potem rozciągany przy każdym prysznicu. Pęka najczęściej właśnie przy samym brodziku. Do tego dochodzą zbyt szerokie fugi, które wypełnione grubą masą nie schną równomiernie i się zapadają.

Narzędzia i materiały

  • silikon sanitarny z fungicydem, w kolorze zbliżonym do fugi lub przezroczysty (kartusz 280 ml wystarcza na ponad 10 m fugi o przekroju 5 mm),
  • skrobak lub nóż do silikonu z wymiennym ostrzem plus plastikowa szpachelka, żeby nie porysować akrylu,
  • preparat do usuwania silikonu (opcjonalny, ale przy starych, zatwardziałych fugach oszczędza dużo czasu),
  • alkohol izopropylowy lub czysty spirytus do odtłuszczenia,
  • preparat grzybobójczy z chlorem albo nadtlenkiem wodoru,
  • taśma malarska, pistolet do kartuszy, rękawiczki, ręczniki papierowe,
  • spryskiwacz z wodą i kroplą płynu do naczyń do wygładzania.

Silikon octowy (czuć go kwasem podczas schnięcia) jest tańszy i dobrze trzyma na szkle, ceramice i akrylu. Na kamieniu naturalnym i metalach może jednak powodować przebarwienia i korozję, więc tam lepszy jest silikon neutralny.

Usuwanie starego silikonu i przygotowanie fugi

Zdejmowanie starej warstwy

Ostrze prowadzi się wzdłuż krawędzi płytki, a potem wzdłuż brodzika, pod małym kątem, tak aby nie rysować powierzchni. Po przecięciu z obu stron silikon zwykle schodzi długim paskiem, jeśli pociągnie się go za koniec. Przy mocno przyklejonych fragmentach pomaga nałożenie preparatu do usuwania silikonu na 1-2 godziny, bo masa robi się wtedy gumowata i odchodzi płatami.

Cienkie smugi, które zostają na szkle lub płytkach, trzeba zdjąć do zera. Wystarczy plastikowa szpachelka i trochę preparatu. Jeśli zostanie nawet cienka błonka, nowa masa będzie przywierać do niej, a nie do podłoża, i po kilku tygodniach się odklei.

Przy okazji warto sprawdzić, czy fuga między płytkami nie jest popękana i czy brodzik nie ma luzu. Jeśli się rusza, sam silikon problemu nie rozwiąże.

Pleśń, odtłuszczanie i suszenie

Pod starym silikonem prawie zawsze znajdują się czarne naloty. Należy je potraktować preparatem grzybobójczym, zostawić na 15-30 minut (według instrukcji), spłukać i dokładnie wytrzeć. Preparatów nie wolno mieszać, a łazienka powinna być przewietrzona. Jeżeli czerń wnika w fugę cementową albo w płytę, trzeba powtórzyć zabieg i poczekać, aż powierzchnia całkiem wyschnie.

Następnie fugę odtłuszcza się alkoholem izopropylowym. Zwykłe środki do czyszczenia łazienek zostawiają film, który zmniejsza przyczepność, więc ostatnie przetarcie ma być alkoholem. Rowek wytrzeć do sucha papierowym ręcznikiem, aż nic się na nim nie zabarwi.

Suszenie to osobny etap. Po umyciu fuga powinna schnąć minimum 24 godziny, a przy wcześniejszej pleśni nawet 48. Można przyspieszyć suszarką do włosów na ciepłym powietrzu, ale nie gorącym, bo szybko wysuszona powierzchnia potrafi zatrzymać wilgoć głębiej. Zamknięta w fudze woda to później pęcherze i nowa pleśń pod świeżym silikonem.

Wilgoć w fudze da się sprawdzić prostym testem: przyłożyć na 10 minut kawałek folii spożywczej i przykleić ją taśmą. Jeśli po drugiej stronie pojawi się zaparowanie, trzeba jeszcze poczekać.

Nakładanie nowego silikonu krok po kroku

Jeśli brodzik lub wanna są akrylowe, przed silikonowaniem należy wlać do nich wodę (do około połowy wysokości albo kilka centymetrów). Konstrukcja osiądzie tak, jak podczas użytkowania, a silikon zwiąże się w pozycji roboczej, nie rozciągnie się potem i nie pęknie. Woda zostaje w brodziku przez cały czas utwardzania.

  1. Okleić taśmą malarską płytki i brodzik, zostawiając fugę o szerokości 4-6 mm. Przy szerszych szczelinach wcisnąć sznur dylatacyjny, żeby silikon miał grubość maksymalnie 5-6 mm.
  2. Obciąć końcówkę kartusza pod kątem 45°, tak żeby otwór był trochę mniejszy niż szerokość fugi.
  3. Prowadzić pistolet jednym, płynnym ruchem, bez zatrzymywania. Dociskać masę do rowka, żeby wypełniła go bez pęcherzy powietrza. Lepiej robić odcinki 60-80 cm niż całą ścianę naraz.
  4. Powierzchnię lekko zwilżyć spryskiwaczem z wodą i niewielką ilością płynu. Zbyt dużo płynu osłabia przyczepność.
  5. Wygładzić fugę jednym pociągnięciem szpachelką profilową, łyżeczką albo palcem w rękawiczce. Kilkukrotne poprawianie rozmazuje masę i zostawia chropowatą powierzchnię.
  6. Zdjąć taśmę od razu, zanim silikon zacznie się skórkować (zwykle w ciągu 5-10 minut), pociągając pod kątem od fugi.

Narożniki wewnętrzne dobrze jest wykonać na końcu, bo tam masa najbardziej się zbiera. Nadmiar zdejmuje się szpachelką, a nie palcem, żeby nie rozsmarować go na szkle.

Schnięcie i pierwsze dni po robocie

Powierzchniowo silikon wiąże w ciągu 15-30 minut, ale pełne utwardzenie trwa około 24 godzin na każde 2-3 mm grubości. W praktyce z prysznica można korzystać po dobie, a przy chłodnej i wilgotnej łazience lepiej odczekać 48 godzin. Temperatura w czasie pracy powinna mieścić się w przedziale 5-40°C, optymalnie 18-25°C.

W tym czasie łazienka powinna być wietrzona, a fuga nie może być dotykana ani spłukiwana. Przy zamkniętym oknie i braku wentylacji silikon schnie dłużej, a chłodna ściana zewnętrzna potrafi skroplić wilgoć na świeżej masie.

Zapach octu wydzielany przez silikon octowy znika po 1-2 dniach. Jeśli utrzymuje się dłużej, to znak, że masa nie wyschła, zwykle z powodu braku wentylacji.

Jak zapobiec nawrotowi pleśni

Nawet najlepszy silikon z fungicydem nie jest odporny na stałe zaleganie wody. Po kąpieli opłaca się ściągnąć wodę ściągaczką ze szkła i płytek, a drzwi kabiny zostawić uchylone. Wentylator (lub kratka wentylacyjna z drożnym przewodem) ma działać przez co najmniej 20-30 minut po prysznicu.

Do mycia fug nie używa się ostrych past ani szorstkich gąbek, bo zarysowują powierzchnię silikonu, w którą wnika brud. Wystarczy łagodny środek do łazienek, a raz na kilka miesięcy preparat grzybobójczy na początkowe, jeszcze jasne naloty.

Silikon w kabinie z reguły wymienia się co 3-5 lat, ale dobrze wykonana fuga potrafi wytrzymać dłużej. Sygnałem do wymiany są odspojenia przy krawędziach, pęknięcia albo ciemne plamy, które wnikają w masę i nie schodzą po czyszczeniu. Jeśli woda zaczyna przeciekać pod brodzik, a pleśń wraca mimo prawidłowego silikonowania, problem leży głębiej, np. w uszczelnieniu pod płytkami, i wtedy sama wymiana fugi nie wystarczy.