W Polsce sprzedaje się rocznie setki tysięcy m² płyt poliwęglanowych przeznaczonych m.in. na zadaszenia tarasów. Coraz częściej zamiast ciężkich dachówek czy pełnego szkła wybierany jest właśnie ten materiał. Dla właściciela domu oznacza to możliwość zrobienia zadaszenia tarasu stosunkowo tanio, lekko i bez skomplikowanych przeróbek konstrukcyjnych. Warto jednak wiedzieć, że poliwęglan poliwęglanowi nierówny, a błędy na etapie doboru i montażu potrafią skrócić żywotność zadaszenia nawet o połowę. Poniżej zebrano najważniejsze informacje o rodzajach płyt, zasadach montażu i realnych kosztach, z jakimi trzeba się liczyć.
Poliwęglan na zadaszenie tarasu – kiedy ma sens
Zadaszenie tarasu z poliwęglanu sprawdza się przede wszystkim tam, gdzie potrzebne jest lekkie i doświetlające rozwiązanie. Dotyczy to zwłaszcza tarasów dobudowanych do istniejącego domu, gdzie nośność wieńców i ścian jest ograniczona, a pełne zadaszenie dachówką lub żelbetem byłoby zbyt ciężkie.
Poliwęglan jest przydatny, gdy:
- potrzebne jest zadaszenie przepuszczające światło do wnętrza domu,
- konstrukcja ma być lekka, możliwa do oparcia np. na słupach stalowych lub drewnianych bez dużych fundamentów,
- liczy się stosunkowo niski koszt w przeliczeniu na 1 m² w porównaniu do szkła,
- zakładane są samodzielne prace montażowe bez ciężkiego sprzętu.
Nie jest to natomiast materiał idealny tam, gdzie wymagane jest całkowite zacienienie, bardzo wysoka odporność na zarysowania (np. pod gałęziami dużych drzew) albo absolutnie bezdźwięczne zachowanie podczas deszczu.
Rodzaje poliwęglanu na dach tarasu
Na zadaszenia tarasów stosuje się głównie poliwęglan komorowy i poliwęglan lity. Wybór między nimi to w praktyce balans między ceną, wytrzymałością mechaniczną i estetyką.
Poliwęglan komorowy
To rozwiązanie najczęściej spotykane na tarasach przy domach jednorodzinnych. Płyta komorowa ma budowę „kanalikową” – między dwiema cienkimi ściankami znajdują się komory powietrzne, co poprawia izolacyjność i zmniejsza wagę.
Najważniejsze parametry przy wyborze:
- grubość płyty – typowo 10, 16 lub 20 mm; do standardowego zadaszenia tarasu najczęściej stosuje się 10–16 mm,
- kolor – bezbarwny, mleczny (opal), dymiony (brąz) lub grafitowy; kolor ma wpływ na nagrzewanie się tarasu i ilość światła,
- struktura komór – prosta (2-ścienna) lub wielokomorowa; im więcej komór, tym lepsza sztywność i izolacja, ale wyższa cena.
Poliwęglan komorowy jest lżejszy od litego i tańszy, ale mniej odporny na punktowe uderzenia i wymaga starannego zabezpieczenia krawędzi przed wilgocią i zabrudzeniami.
Poliwęglan lity
Wygląda jak szkło, ale jest od niego wielokrotnie bardziej odporny na uderzenia. Płyta jest jednorodna, bez komór. Stosowana tam, gdzie liczy się estetyka i wytrzymałość – np. przy nowoczesnych domach z dużymi przeszkleniami.
Najczęściej stosowane grubości to 4–8 mm. Przy większych rozpiętościach i obciążeniach śniegiem warto rozważyć 8 mm i sztywniejszą konstrukcję nośną. Poliwęglan lity jest też lepszym wyborem przy skomplikowanych kształtach zadaszeń, gdzie potrzebne jest gięcie na zimno.
Poliwęglan lity w grubości 6–8 mm potrafi kosztować 2–3 razy więcej niż poliwęglan komorowy 10–16 mm, ale daje znacznie „czystszy” wizualnie efekt i lepiej znosi grad.
Najważniejsze parametry, na które warto patrzeć
O jakości zadaszenia decyduje nie tylko grubość płyty. Ważne są także parametry, które producenci podają w kartach technicznych, a które często są pomijane w tańszych ofertach marketowych.
Kluczowe kwestie:
- warstwa UV – płyta powinna mieć jednostronną lub dwustronną powłokę UV; chroni to przed żółknięciem i kruszeniem się materiału,
- gwarancja – solidni producenci oferują zazwyczaj 10-letnią gwarancję na przepuszczalność światła i odporność na grad do określonej średnicy,
- nośność śniegowa – w Polsce realne są obciążenia rzędu 80–140 kg/m² w zależności od strefy śniegowej; profil nośny i rozstaw podpór muszą to uwzględniać,
- odporność na temperaturę – standardowo od ok. -40°C do +120°C; ważne przy ciemnych kolorach mocno nagrzewających się latem.
Z perspektywy użytkowej istotna jest też tłumienność hałasu. Poliwęglan zawsze będzie głośniejszy podczas deszczu niż pełne pokrycia dachowe, ale grubsze płyty komorowe i solidne podparcie znacząco redukują efekt „bębnienia”.
Konstrukcja zadaszenia pod poliwęglan
Poliwęglan jest lekki, ale sam z siebie nie przeniesie obciążenia śniegiem czy wiatrem. Potrzebuje odpowiedniej konstrukcji – najczęściej drewnianej (kantówki) lub stalowej (profile zamknięte). Wybór zależy od estetyki domu, budżetu oraz umiejętności wykonawczych.
Rozstaw krokwi i podpór
Typowy błąd przy samodzielnych realizacjach to zbyt duży rozstaw krokwi, „bo płyta jest sztywna”. Rzeczywiście płyta wytrzyma dużo, ale pod obciążeniem śniegiem ugięcie może być tak duże, że zacznie wypychać uszczelki lub deformować profile.
Przykładowe, orientacyjne rozstawy podpór dla poliwęglanu komorowego 10–16 mm:
- przy nachyleniu dachu 10–15° i obciążeniu śniegiem do ok. 80 kg/m²: rozstaw krokwi 60–70 cm,
- przy większych rozpiętościach (powyżej 3 m) – rozstaw warto zmniejszyć do 50–60 cm.
Parametry te zawsze trzeba weryfikować z kartą techniczną płyt i nośnością samej konstrukcji. Przy większych tarasach rozsądne jest przeliczenie całości przez konstruktora, szczególnie w wyższych strefach śniegowych.
Drewno czy stal?
Konstrukcja drewniana (np. z kantówki 10×10 lub 12×12 cm) jest najczęściej wybierana ze względu na dostępność materiału i łatwość obróbki. Wymaga jednak dokładnego zabezpieczenia przed wilgocią i kontaktem z wodą z topniejącego śniegu. Przy poliwęglanie warto zadbać o:
- podkładki dystansowe pod płytami, aby skropliny nie stały bezpośrednio na drewnie,
- dobrze wykonane obróbki blacharskie przy ścianie domu,
- impregnację i lakier/olej odporny na UV.
Konstrukcja stalowa (profile ocynkowane lub stal malowana proszkowo) jest sztywniejsza i trwalsza, ale wymaga spawania lub prefabrykacji. Sprawdza się szczególnie przy nowoczesnej architekturze i większych rozpiętościach bez słupów pośrednich.
Montaż poliwęglanu – zasady, których nie warto łamać
Montaż płyt poliwęglanowych nie jest skomplikowany, ale wymaga przestrzegania kilku reguł. Błędy tutaj skutkują przeciekami, „poceniem się” płyt od środka i skróceniem trwałości materiału.
Rozszerzalność i układ płyt
Poliwęglan mocno pracuje pod wpływem temperatury. Dla płyty o długości 3 m różnica długości między zimą a upalnym latem potrafi wynosić nawet kilka milimetrów. Z tego powodu:
- otwory pod wkręty muszą być wiercone większe niż średnica wkręta (zwykle o 2–3 mm),
- nie wolno dokręcać wkrętów „na siłę” – uszczelka powinna być lekko dociśnięta, ale nie zgnieciona,
- płyty nie mogą być klinowane na styk – potrzebne są szczeliny dylatacyjne w profilach.
W przypadku poliwęglanu komorowego kluczowe jest też ułożenie płyt tak, aby komory biegły w kierunku spadku dachu, co pozwala na grawitacyjny odpływ skroplin.
Uszczelnienia i profile
Do łączenia i mocowania płyt wykorzystuje się specjalne profile aluminiowe lub PVC z uszczelkami. Stosowanie zwykłych wkrętów „na płasko” w środku płyty, bez podkładek i profili, to najprostsza droga do przecieków i pęknięć wokół otworów.
Dolne krawędzie płyt komorowych wyposaża się w taśmę paroprzepuszczalną, a górne w taśmę pełną (zamkniętą). Dodatkowo montuje się profile zamykające, które chronią przed wnikaniem owadów i brudu do komór. Pominięcie tego etapu szybko kończy się czarnymi smugami i glonami wewnątrz płyty.
Koszty zadaszenia tarasu z poliwęglanu
Koszt zadaszenia zależy od wielkości tarasu, rodzaju poliwęglanu i konstrukcji. W dużym uproszczeniu można przyjąć, że kompletne zadaszenie tarasu z poliwęglanu komorowego w wersji ekonomicznej zaczyna się w okolicach 400–600 zł/m² przy zleceniu całości firmie. Samodzielny montaż pozwala zejść poniżej tych kwot, ale wymaga czasu i narzędzi.
Ceny materiałów (orientacyjnie)
Przybliżone widełki cenowe (stan typowy dla rynku, bez promocji):
- poliwęglan komorowy 10–16 mm: 80–180 zł/m² w zależności od grubości i producenta,
- poliwęglan lity 4–8 mm: 200–450 zł/m²,
- profile aluminiowe i akcesoria mocujące (na 1 m² dachu): 40–120 zł/m²,
- konstrukcja drewniana/metalowa (materiał + robocizna): 150–350 zł/m², mocno zależnie od projektu.
Do tego dochodzi robocizna montażowa płyt i obróbki blacharskie – przy standardowym tarasie zazwyczaj 80–200 zł/m². Zadaszenie tarasu 3×4 m (12 m²) z poliwęglanu komorowego, na prostej konstrukcji drewnianej, zlecone firmie, zwykle zamyka się w przedziale 6000–10 000 zł brutto.
Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć
Przeglądając realizacje tarasów z poliwęglanu, łatwo zauważyć powtarzające się potknięcia. Większości z nich można uniknąć już na etapie planowania.
- Za mały spadek dachu – prowadzi do zalegania wody i brudu, a zimą do obciążenia śniegiem; spadek rzędu 5° to minimum, lepiej celować w 10–15°.
- Ciemny poliwęglan na południowym tarasie – ładnie wygląda, ale mocno nagrzewa przestrzeń; często lepiej wypada mleczny (opal), który rozprasza światło.
- Brak obróbek blacharskich przy ścianie – kończy się przeciekami w miejscu styku dach–elewacja.
- Przycinanie płyt kiepskimi narzędziami – poszarpane krawędzie, mikropęknięcia; najlepiej sprawdza się piła z drobnym zębem lub tarcza do tworzyw.
- Oszczędzanie na profilach i uszczelkach – często więcej kosztuje późniejsze poprawianie przecieków i wymiana zabrudzonych płyt.
Przemyślane zadaszenie tarasu z poliwęglanu może służyć 15–20 lat bez większych problemów, o ile zostaną zachowane podstawowe zasady doboru płyt, konstrukcji i montażu. Warto poświęcić czas na dobór konkretnego systemu, zamiast kierować się wyłącznie najniższą ceną za metr.